Kwart coronapatiënten heeft andere doodsoorzaak dan gedacht
https://www.hbvl.be/cnt/dmf20201116_94353830
HBVL 16-11-20
Bij een kwart van de Covid-overlijdens blijkt de doodsoorzaak anders dan aanvankelijk werd gedacht. Dat heeft autopsie-onderzoek van Jessa in Hasselt aangetoond. Nog uit het onderzoek blijkt dat bij een aantal zogenaamde Covid-overlijdens er toch geen sprake was van een besmetting.
Wanneer een Covid-patiënt overlijdt, maakt de behandelende arts een overlijdensrapport waarbij er een vermoedelijke doodsoorzaak wordt vermeld op basis van onder meer radiologische en labo-uitslagen. Het Jessa Ziekenhuis in Hasselt onderzoekt of die doodsoorzaken correct zijn en gebruikt daarbij de techniek van de minimale invasieve autopsie.
Ze hebben ons dus de stuipen op het lijf gejaagd met valse cijfers.
Hier gaat het verder
Bij zo’n autopsie wordt er eerst een CT-scan van het lichaam gemaakt om afwijkingen op te sporen. Vervolgens wordt er via de huid - het lichaam wordt dus niet geopend - biopsies van verschillende organen genomen. “Door middel van microbiologisch en weefselonderzoek op die stalen willen we achterhalen of we nieuwe relevante informatie kunnen vinden over de precieze doodsoorzaak van covidpatiënten”, zegt prof. dr. Janneke Cox, internist-infectioloog in Jessa.
Ondertussen zijn de resultaten van de eerste 18 lichamen onderzocht. “Bij 83 procent van de patiënten zien we dat de autopsie effectief nuttig is geweest. In sommige gevallen wijzigde de doodsoorzaak, in andere gevallen konden we de oorzaak van overlijden specifieker maken.”
Dan toch geen corona
Opmerkelijk is dat bij ruim een kwart (28 procent) van de onderzochte Covid-overlijdens in Jessa de doodsoorzaak anders blijkt te zijn dan gedacht. Zo werd onder meer duidelijk dat twee patiënten toch niet stierven aan een Covid-19-longontsteking, terwijl de artsen daar wel van uit gingen. “Drie van de achttien onderzochte patiënten hadden een negatieve test via de neuswisser, maar zijn nadien radiologisch bevestigd als Covid-patiënt”, zegt prof. dr. Janneke Cox. “Maar uit onze autopsie blijkt nu dat die drie patiënten helemaal niet besmet waren met het coronavirus en derde zeer waarschijnlijk ook niet. Twee van de drie patiënten hadden ook duidelijk een andere doodsoorzaak dan een Covid-19-longontsteking.”
Hieruit besluiten dat de radiologische methode om Covid-19 op te sporen niet betrouwbaar is, is volgens dr. prof. Janneke Cox voorbarig. “Daarvoor zal er een uitgebreider onderzoek met meer patiënten met een radiologisch bevestigde Covid-19 moeten gebeuren.”
Meer hartfalen dan gedacht
Daarnaast kwam tijdens de autopsies vaker hartfalen bij overleden Covid-patiënten aan het licht. “Bij vier patiënten hebben we alsnog hartfalen kunnen achterhalen”, zegt prof. dr. Janneke Cox. “Al ging het hierbij ook om geriatrische Covid-patiënten die in een palliatieve setting zaten en waarbij er tijdens de dagen voor het overlijden geen diagnostiek meer is gedaan omdat dat geen consequenties zou hebben voor de behandeling.”
Antibiotica
Ook is de autopsie bij Covid-patiënten nuttig om bacteriële longontstekingen uit te sluiten. “Er is moeilijk een onderscheid te maken tussen een coronavirusinfectie en een bacteriële longinfectie”, zegt prof. dr. Janneke Cox. “Er worden dus Covid-patiënten behandeld met antibiotica terwijl ze eigenlijk helemaal geen bacteriële longinfectie hebben. Dat blijkt ook uit andere studies. Het is dus te rechtvaardigen om spaarzaam te zijn met antibiotische therapie, omdat aan het gebruik hiervan ook nadelen kleven.”
De belangrijkste doodsoorzaak van Covid-patiënten blijft nog altijd een longontsteking als gevolg van Covid-19. “Daarnaast heb je een groep van patiënten die een Covid-19 -pneumonie overleeft, maar sterft als gevolg van complicaties van de ziekenhuisopname. Bijvoorbeeld omdat ze lange tijd beademd moesten worden, waarbij hun natuurlijke afweermechanismen onderdrukt werden. Ten derde heb je nog een groep van mensen die in het ziekenhuis belandt met een medische aandoening, maar tevens positief test op Covid-19, en dan overlijdt aan die aandoening.”
Het autopsie-onderzoek van Jessa loopt nog altijd voort. In totaal is nu bij 36 overleden Covid-patiënten een minimale invasie autopsie uitgevoerd. “In totaal zullen we zo’n 45 ?* 50 patiënten onderzoeken”, zegt prof. dr. Janneke Cox, die verheugd is dat er zoveel medewerking is van de families van de overleden patiënten. “Liefst 70 procent van de families staat zo’n onderzoek bij een dierbare toe. Ze gaan mee in het verhaal omdat ze op die manier toch een bijdrage kunnen leveren om Covid-19 beter te begrijpen.”