Canon van Nederland gepresenteerd
 

De Canon van Nederland, een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis, is gisteren gepresenteerd. Eindelijk is er een samenhangend overzicht van de nationale geschiedenis, bedoeld voor behandeling in de hoogste klassen van de basisschool.

Er was zeer veel behoefte aan zo'n overzicht, want grote delen van de Nederlandse geschiedenis worden nu gewoon vergeten. Ik heb op school bijvoorbeeld nooit iets over de Gouden Eeuw meegekregen. Bovendien worden de geschiedenislessen nu thematisch gegeven en niet chronologisch, waardoor sowieso bepaalde onderwerpen wegvallen omdat andere heel uitgebreid behandeld worden. Met de komst van de canon kan dat weer teruggedraaid worden. Gelukkig.

De canon bestaat niet uit droge jaartallen en namen van personen, maar uit 'vensters' met verhalen rond belangrijke gebeurtenissen in en onderwerpen van de geschiedenis. De bedoeling is dat de leerkrachten hier hun eigen inbreng bij geven. Het is zeker geen nationalistisch verhaal, want ook de mindere kanten van de geschiedenis komen aan bod: de slavernij, de politionele acties in Indonesië, de rol van Nederlandse soldaten bij de val van Srebrenica, etc. De meest recente geschiedenis staat er dan weer niet in: Pim Fortuyn komt er (nog) niet in voor. Maar over vijf jaar wordt de lijst weer geëvalueerd.

De canon staat volledig online op www.entoen.nu

Wat is dat nu weer voor onzin, geschiedenis bestaat uit jaartallen, namen van personen, gebeurtenissen, etc.... God nee, laat het uit! Een leerkracht moet de geschiedenis brengen zoals het is, niet even zijn eigen interpretatie van feiten gaan geven!Wat heeft Anne Frank in godsnaam te maken met de Nederlandse geschiedenis?

En dat het geen nationalistisch verhaal is? Geschiedenis is geschiedenis, ik ben een nationalist en ik vind dat alle delen van de geschiedenis aan bod moeten komen, positief of negatief.

Onrechtstreeks heeft ze er haar stempel op gedrukt.

Dan kan ik nog wel een paar figuren gaan opnoemen die niet in die lijst staan...

U kan altijd suggesties doen...

Maar het gaat hier dus niet alleen om droog feitjes opdreunen, zoals geschiedenis vroeger gegeven werd, maar ook om het verhaal om de feitjes heen te leren kennen. Het is heel leuk om na al die jaren nog te kunnen opdreunen dat in 754 Bonifatius bij Dokkum vermoord werd, maar als je niet (meer) weet wie Bonifatius was, wat hij daar deed en waarom hij vermoord werd, heb je niet zoveel aan die wetenschap.

Dan kun je leerlingen net zo goed geen les geven, maar alleen de lesboeken meegeven en het ze lekker zelf laten uitzoeken. Wat ik bedoel is, dat de leraar niet de tekst van de canon moet gaan voorlezen voor de klas, maar daar zijn eigen verhaal bij moet vertellen. Uiteraard geen onzin, maar meer uitwijden over een bepaald onderwerp is geen overbodige luxe.

Zij staat symbool voor de jodenvervolging en de gevolgen daarvan.

Okee, ik bedoelde inderdaad dat het niet alleen over glorierijke gebeurtenissen moet gaan, maar dat je ook de mindere kanten moet belichten. Geen staatsnationalistische geschiedschrijving dus, die de mindere kanten verzwijgt.

Filips de Stoute bv

Het "verhaal rond de feitjes" is deel van het "saaie opdreunen van gebeurtenissen, personen en jaartellen". Geschiedenis is voor een groot stuk zelfs leedvermaak.Ik voel het al zo hangen, een heel gezeik van leerkrachten waarom nationalisme slecht is. Dat Hitler gelijk is aan nationalisme, dat de marxisten alleen maar goeie dingen hebben gebracht, etc... Uiteraard niet, het is zelfs een noodzaak. Maar een eigen draai eraan geven is niet te vertrouwen.Dan neem ik aan dat Ambiorix ook vermeld wordt aangezien hij als symbool kan worden gezien van de Kelt die zijn land moet verlaten omdat de Romeinen met vuur en zwaard de "barbaren" romaniseerde?En terecht ook, geschiedenis moet alle kanten laten zien.

Die was in Vlaanderen van grotere betekenis dan in de Noordelijke Nederlanden denk ik. Hoewel tot 1830 regelmatig ook de Zuidelijke Nederlanden behandeld worden, is de selectie gemaakt op basis van de belangrijkste punten voor het huidige Nederland. Men heeft zich ook beperkt tot 50 'vensters', vijftig onderwerpen dus. Sommige aspecten vallen dan af.

Als men zo gaat beginnen, kan ik op dezelfde manier een heel andere geschiedenis gaan weergeven...

Goed, dan zijn we het eens. :-)

Tja, als je leraren niet vertrouwt, moet je de lessen afschaffen. Ik heb overigens nooit leraren gehad die zozeer hun eigen mening opdrongen, hoewel ik van een aantal (op de middelbare school) wel wist welke politieke voorkeur ze hadden. Uiteindelijk kijken leerlingen daar toch wel doorheen hoor, zeker als het zo extreem is als jij schetst.

Maar als je er van overtuigd bent dat uitwijden over bepaalde onderwerpen noodzaak is, neem ik aan dat je de geschiedenislessen niet wil afschaffen en ze ook niet wil beperken tot de letterlijke tekst van het geschiedenisboek.
Dat was wederom niet in het huidige Nederland. In de canon wordt wel Julius Civilis behandeld, de leider van de Bataafse opstandelingen.

Dan zijn we het alweer eens. ;-)

Vandaar dat het opstellen van de canon geen werk van de politiek of maatschappelijke organisaties, maar van een grote groep geschiedkundigen is geweest. Juist om die neutraliteit te bewaren. ;-)

Uiteraard niet, geschiedenis zou (behalve in de wiskundige richtingen uiteraard) één van de hoofdvakken moeten worden.Als enkel de eigen geschiedenis wordt bekeken, is het wel een zeer bekrompen visie op de geschiedschrijving me dunkt...

Je denkt toch niet dat dit alles is dat bij geschiedenis behandeld wordt? Dit is een handleiding voor de Nederlandse geschiedenis, maar daarnaast worden (op de middelbare school vooral) ook nog allerlei internationale onderwerpen behandeld. Zoals ik al zei, bij mij ging het zelfs hoofdzakelijk over buitenlandse en internationale onderwerpen (WOI, WOII, Koude Oorlog, SU/Rusland, VS, China, Midden-Oosten, naoorlogs Duitsland, Europese eenwording). Van de Nederlandse geschiedenis heb ik alleen de geschiedenis vanaf 1848 en Nederlands-Indië gehad.

DimIk vind daar enkel de ledige blauwe lucht.

Gisteren werd er ook over gediscussieerd op onze Belgische zenders. De argumenten tégen waren zeer overtuigend:

1. Het feit dat die canon er moet komen, zegt zeer veel over het (afwezig zijn van) niveau van de geschiedenislessen in Nederland. Het valt te betwijfelen of zo'n canon dat niveau kan opkrikken.

2. Die canon komt er niet op vraag van geschiedenisleerkrachten, maar op vraag van de politiek. De canon is dan ook politiek gekleurd: het 50ste "axioma" bvb. luidt als volgt: "de multiculturele samenleving is een feit".

3. (Democratische) politici moeten met hun fikken van de inhoud van geschiedenislessen afblijven.

4. Het is helemaal niet slecht dat verschillende geschiedenisleraars verschillende aandachtspunten hebben in hun geschiedenisles. Zo leer je als leerling ook direct wat "historische kritiek" betekent.

In mijn tijd werd de historische canon geheel confessioneel ingekleurd.

Je kunt in het menuutje rechts ook op 'De canon (lijst)' klikken, dan krijg je de tekstversie.

Ik heb die uitzending ook gezien en ik vond het eerlijk gezegd getuigen van weinig kennis over de bedoeling van de canon. Ik zal even puntsgewijs reageren.

1. Inderdaad is het Nederlandse geschiedenisonderwijs slecht, zoals ik hierboven al aangaf. Men behandelde tot nu toe alles thematisch i.p.v. chronologisch, waardoor bepaalde onderwerpen sterk werden uitgelicht en andere helemaal niet werden behandeld. De samenhang valt daardoor weg en de algemene historische kennis lijdt daaronder, zoals uit alle onderzoeken blijkt. Er is dus wel degelijk een noodzaak. De canon kan in ieder geval helpen om als handleiding voor een chronologische behandeling te voorkomen dat belangrijke punten of periodes vergeten worden.

2. De canon is niet door de politiek, maar juist door historici opgesteld. De politiek heeft enkel gevraagd om een overzicht van de Nederlandse geschiedenis te maken, over de inhoud werd vooraf niets vastgelegd. Waarom deze dan politiek gekleurd zou zijn is mij een raadsel. Het 50e venster luidt overigens helemaal niet 'De multiculturele samenleving is een feit', dit venster behandelt enkel de maatschappelijke ontwikkelingen in de afgelopen vijftig jaar. De conclusie 'is een feit' wordt niet getrokken.
Overigens is de canon voor een groot deel bedoeld voor het basisonderwijs, waar je helemaal geen vakleerkrachten geschiedenis hebt. Verder wordt de hervorming van het geschiedenisonderwijs wel degelijk gedragen door de leraren, al was het maar omdat zij straks niet meer vastzitten aan het thematisch behandelen van de geschiedenis.

3. Zie onder 2.: de politiek legde tot nu toe veel meer vast wat de inhoud moest zijn dan nu. Toen móest er thematisch behandeld worden, nu mag dat weer chronologisch. En nogmaals, de canon is niet door de politiek opgesteld. In de commissie zitten alleen maar mensen uit het vakgebied, zie op www.entoen.nu onder 'Commissie'.

4. Zoals je onder 'Wat is een canon?' kunt lezen onder 'Wat is de bedoeling van een canon?': "De hier gepresenteerde canon is in de eerste plaats bedoeld voor het onderwijs: niet als verplichte stof, maar wel als een duidelijke handreiking van wat er op de basisschool en op de verschillende schooltypen van het voortgezet onderwijs behandeld zou kunnen worden." Blijkbaar is men in Vlaanderen gewend dat alles wat gepresenteerd wordt over het onderwijs ook meteen verplicht is, maar uiteraard gaat het hier enkel om een handleiding voor de lessen die door de docenten verder vormgegeven moeten worden. Natuurlijk moeten docenten zelf verder uitwijden over de onderwerpen, de verschillende kanten van een onderwerp belichten en leerlingen zelf laten nadenken over hoe je de geschiedenis kunt bekijken. Dat gebeurt nu ook al en dat blijft zo. De canon is enkel bedoeld om aan te geven waarover lesgegeven kan worden, niet hoe dat moet gebeuren.

1 De leerlingen, daarentegen, zijn als de dood voor 'bijkomende' stof...
2 Is de geschiedenis zelf al een schakel van griezels, het griezeligste is nog de griezelige onwetendheid van de leerlingen over de meest essentiële
historische feiten.

Als het schieten met zware canonnen daar enige verbetering in kan brengen, dan helemaal voor...