De SS Carpathia, op 58 zeemijl, was meer dan 4 uur stomen van de plaats van de ramp toen ze het noodbericht ontving. Op dat moment had de RMS Titanic maar 2 uur tijd voor het ging zinken. Op dat moment stond, gelet op het aantal reddingsboten, het zwaar verlies aan levens mathematisch vast.
De ironie is dat redding heel nabij was: de SS Californian lag immers amper 20 kilometer verder... maar daar was de marconist net gaan slapen waardoor hij de noodoproepen mistte, en omwille van een koudwater luchtspiegeling werd het schip aan de horizon niet herkend als de Titanic... de Titanic was immers net de Labrador stroom ingevaren, waardoor het verschil in watertemperatuur ineens heel erg zakte van 12 graden naar ongeveer vriespunt... dit temperatuursverschil creëert mirages... de SS Californian reageerde ook niet op de vuurpijlen en daardoor gingen veel levens verloren. Wat kapitein Lord later altijd werd aangewreven.
Was de Titanic onzinkbaar? Ja en neen… Neen in de zin dat elk schip natuurlijk kan zinken. Onzinkbaar bestaat immers niet. Ja, in de zin dat de Titanic het slachtoffer was van een “freak-accident” dat sindsdien ook nooit meer is gebeurt. De kansen dat een ijsberg een schip raakt zijn al klein, dat ze dan nog de flank op verschillende punten dermate openhaalt als bij de Titanic, is nog kleiner. In feite had de Titanic beter er frontaal mee gebotst en dan zou ze het hebben overleefd, net zoals haar zusterschip RMS Olympic in 1911 een botsing met de Britse kruiser HMS Hawke overleefde. Dat is dan ook de zin dat de betekenis van “onzinkbaar” dient te worden gezien: in dat licht en volgens de toen geldende maatstaf was de Titanic ook onzinkbaar omdat men zich een dergelijke type van schade niet kon voorstellen omdat het nog nooit tevoren was gebeurd…
RMS Titanic had dus, gelet op haar schade, nooit kunnen worden gered, maar het verlies aan levens had kunnen worden vermeden. De ramp met de Titanic is immers een opeenstapeling van blunders en systeemfouten: het feit dat er te weinig reddingsboten waren (het wettelijke minimum) was een systeemfout; het feit dat de crew geen enkele ervaring had met safety drills was ook een systeemfout: de crew wist zelfs niet welke taken ze moesten vervullen bij een evacuatie, waardoor de evacuatie heel ongeorganiseerd verliep (een georganiseerde evacuatie waarbij de reddingsboten volgens maximumcapaciteit werden geladen had het aantal geredden met 500 kunnen verhogen); het feit dat de marconisten geen 24u/24u hun post dienden te bemannen was ook een systeemfout. Het gedrag van de crew van de SS Californian was dan weer een blunder van formaat en ook captain Smith van de Titanic maakte geen goede beurt: hij komt, ondanks al zijn ervarenheid, in de meeste verslagen als verward en onbeslist. Aanteigeningen dat hij zou dronken geweest zijn, zouden echter niet waar zijn: op zee was Smith immers een geheelonthouder. Eerder was hij geparalyseerd door de verantwoordelijkheid en de enormiteit van de ramp…
Zowel de SS Carpathia als de SS Californian zouden trouwens later gedurende WWI zelf zinken nadat ze door een Duitse U-boot werden getorpedeerd.
|