|
Secretaris-Generaal VN
Geregistreerd: 18 mei 2005
Locatie: Limburg
Berichten: 53.443
|
Ter info
Voor bestuurders die zich overschatten, of eigenlijk iedere mens:
Citaat:
De belangrijkste oorzaak van de dodelijke secondenslaap is zelfoverschatting.
De adviezen om bij de eerste symptomen van vermoeidheid een pauze in te lassen, worden massaal genegeerd. Wie houdt zich bijvoorbeeld tijdens de autovakantie aan het advies van twee uur rijden en een half uur pauze? Blijkbaar moet het eerst een keer goed mis gaan en is het voor de in slaap vallende automobilisten te hopen dat een droom van enkele seconden eindigt niet eindigt in een gruwelijke nachtmerrie.
|
Citaat:
https://www.autoweek.nl/autonieuws/a...-autovakantie/
'Secondenslaap' meest onderschatte ongevalsoorzaak, ook tijdens autovakantie
‘hé, waar was ik net?‘
12 juli 2025 om 08:24
In slaap vallen achter het stuur is het meest onderschatte risico in de auto. Cafeïne, geopende ramen en harde muziek helpen er niet tegen, zo blijkt. Als de dagen korter worden neemt het gevaar van dit soort ‘dodelijke dromen’ snel toe. En tijdens een lange rit, zoals naar een vakantieadres, is het ook oppassen.
Volgens Duits onderzoek heeft de helft van alle automobilisten tot 34 jaar tijdens een korte autorit al minimaal een keer meegemaakt dat hij of zij de ogen niet kon openhouden achter het stuur. Op langere ritten is dat zelfs twee op de drie.
De cijfers zijn angstaanjagend en doen je realiseren dat het verbazingwekkend vaak goed afloopt met indommelende automobilisten. In het gunstigste geval heeft de bestuurder alleen te maken met een gevoel van; ‘hé, waar was ik net?‘ Maar net zo talrijk zijn de gevallen waarin de bestuurders ruw uit hun slaap worden gewekt door een vangrail, hectometerpaaltje of grasstrook langs de weg.
Experts noemen het inslapen achter het stuur ‘secondenslaap‘, vanwege de vaak korte duur ervan. Volgens een conservatieve schatting, gebaseerd op buitenlandse studies, is in 10 tot 15 procent van de ernstige verkeersongevallen sprake van vermoeidheid bij de bestuurder.
Vermoeidheidsherkenning toch maar aanlaten tijdens lange rit?
‘Onwel geworden’ als oorzaak
Het gevaar is volgens experts veel groter dan algemeen wordt aangenomen. Dat komt mede omdat de secondenslaap als doodsoorzaak vaak onder een andere naam verdwijnt in de politierapporten. Bijvoorbeeld dat de bestuurder vermoedelijk onwel is geworden achter het stuur, of dat deze door onbekende oorzaak de macht over het stuur is verloren.
Wanneer de slachtoffers het overleven, geven ze vaak niet toe dat ze in slaap zijn gevallen, uit schaamte of uit angst voor verzekeringstechnische of justitiële gevolgen.
‘Meest onderschatte risico’
Een onderzoeksafdeling van DaimlerChrysler die ongevallen analyseert, rekent de secondenslaap samen met onopmerkzaamheid als gevolg van andere mentale factoren met afstand tot de belangrijkste oorzaak van ongelukken.
Al tien jaar geleden werd bekend dat een kwart van alle dodelijke ongevallen op de snelweg gebeuren doordat de veroorzaker zijn of haar ogen niet kon openhouden. De Duitse raad voor de verkeersveiligheid noemt vermoeidheid achter het stuur daarom het meest onderschatte risico van de automobilist.
Vooral mensen die minder dan zes uur per nacht slapen lopen risico, net als mensen die langer wakker zijn dan 20 uur. Ook het hebben van meer dan een baan, het werken in ploegendiensten en regelmatig achter het stuur zitten tussen 00.00 uur en 06.00 uur is riskant.
Jongeren dommelen vooral ’s nachts en in de vroege ochtend in, zo blijkt. Maar vanaf 45 jaar verlegt de gevarenzone zich naar de namiddag. Dat komt door de regelmatige slaapritmes van jongeren, bij wie dagelijks duidelijk afgetekende slaap- en waakperiodes elkaar afwisselen. Ouderen kunnen met minder nachtrust toe, maar kennen over de dag verdeeld meerdere momenten waarop ze behoefte hebben aan slaap.
Harde muziek helpt maar even
Een geopend raam, harde muziek of cafeïne helpen heel even, maar zorgen daarna voor een nog grotere vermoeidheid. Beter is het volgens de experts om uitgerust op pad te gaan en niet meer dan twee uur onafgebroken achter elkaar te rijden. Zorg ervoor dat je niet te zwaar hebt gegeten voor je gaat rijden en drink voldoende.
Ook de ventilatie is belangrijk. Mocht de vermoeidheid toch toeslaan, aarzel dan niet en zet de auto stil op een parkeerplaats om lichaam en geest met gymnastiekbewegingen weer alert te maken. Beter nog is het om even een dutje te doen. De slaap komt snel en is intensief, waardoor je vaak aan 10 tot 20 minuten genoeg hebt om de reis veilig te kunnen vervolgen. Het wakker worden is vaak niet prettig na zo’n ‘powernap’, maar even later voel je je als herboren.
Behalve de bestuurder zelf kan ook de overheid maatregelen treffen om ongelukken als gevolg van de secondenslaap te voorkomen. Bijvoorbeeld door het aanleggen van ‘ribbelstroken’ langs de snelweg die een ratelend geluid maken zodra je erover rijdt. Volgens het Duitse blad Stern droegen zulke luidruchtige voorzieningen langs de snelwegen in de Amerikaanse staat Pennsylvania bij aan een daling van het aantal ongevallen met zo’n 70 procent.
De belangrijkste oorzaak van de dodelijke secondenslaap is zelfoverschatting.
De adviezen om bij de eerste symptomen van vermoeidheid een pauze in te lassen, worden massaal genegeerd. Wie houdt zich bijvoorbeeld tijdens de autovakantie aan het advies van twee uur rijden en een half uur pauze? Blijkbaar moet het eerst een keer goed mis gaan en is het voor de in slaap vallende automobilisten te hopen dat een droom van enkele seconden eindigt niet eindigt in een gruwelijke nachtmerrie.
|
Citaat:
AI-overzicht
"Secondenslaap" (microslaap) is inderdaad een van de meest onderschatte en gevaarlijke oorzaken in het verkeer. Onderzoek wijst uit dat vermoeidheid en in slaap vallen een rol spelen bij naar schatting 20% tot 30% van de ernstige verkeersongevallen.
Hier zijn de kernfeiten over secondenslaap en de impact op verkeersveiligheid:
Wat is het? Een secondenslaap is een onbedoelde, korte periode van slaap of dromen die slechts 1 tot 30 seconden duurt. Tijdens deze "micro-dutjes" ben je je vaak niet bewust van het feit dat je slaapt, maar je hersenen schakelen wel uit.
Levensgevaarlijk: Bij een snelheid van 120 km/u leg je in slechts 3 seconden meer dan 100 meter af terwijl je effectief "blind" rijdt.
Oorzaken: De hoofdveroorzaker is slaapgebrek. Ook lange, monotone ritten (autovakanties) of rijden op momenten dat je biologisch gezien behoort te slapen (nacht), verhogen het risico aanzienlijk.
Gevaren: Het leidt vaak tot eenzijdige ongevallen waarbij de auto van de weg raakt, of kop-staartbotsingen.
Signalen van vermoeidheid (secondenslaap op komst):
Moeite met ogen openhouden (brandende ogen).
Veelvuldig gapen.
Niet meer weten wat er de afgelopen minuten is gebeurd (concentratieverlies).
Slingeren op de weg of onbewust trager rijden.
Hoe te voorkomen?
De enige effectieve oplossing is stoppen en een dutje doen van 15-20 minuten. Koffie helpt slechts tijdelijk en maskeert de vermoeidheid, het neemt de slaapbehoefte niet weg.
|
Proefondervindelijk hebben jongere bestuurders (21–33 jaar) "er nog meer last van" dan oudere (50–65 jaar) en-of konden ze zich veel minder (~3,1x minder) concentreren op de weg, en ~3,4x meer kans op ongevallen:
Citaat:
https://www.nature.com/articles/s415...lder%20drivers.
On-road driving impairment following sleep deprivation differs according to age
Anna W. T. Cai, Jessica E. Manousakis, Bikram Singh, Jonny Kuo, Katherine J. Jeppe, Elly Francis-Pester, Brook Shiferaw, Caroline J. Beatty, Shantha M. W. Rajaratnam, Michael G. Lenné, Mark E. Howard & Clare Anderson
Scientific Reports volume 11, Article number: 21561 (2021) Cite this article
Abstract
Impaired driving performance due to sleep loss is a major contributor to motor-vehicle crashes, fatalities, and serious injuries. As on-road, fully-instrumented studies of drowsy driving have largely focused on young drivers, we examined the impact of sleep loss on driving performance and physiological drowsiness in both younger and older drivers of working age. Sixteen ‘younger’ adults (M=24.3±3.1 years [21–33 years], 9 males) and seventeen ‘older’ adults (M=57.3±5.2, [50–65 years], 9 males) undertook two 2 h drives on a closed-loop track in an instrumented vehicle with a qualified instructor following (i) 8 h sleep opportunity the night prior (well-rested), and (ii) after 29-h of total sleep deprivation (TSD). Following TSD, both age groups displayed increased subjective sleepiness and lane departures (p<0.05), with younger drivers exhibiting 7.37×more lane departures, and 11×greater risk of near crash events following sleep loss. While older drivers exhibited a 3.5×more lane departures following sleep loss (p=0.008), they did not have a significant increase in near-crash events (3/34 drives).
Compared to older adults, younger adults had 3.1× more lane departures (p=<0.001), and more near crash events (79% versus 21%, p=0.007). Ocular measures of drowsiness, including blink duration, number of long eye closures and PERCLOS increased following sleep loss for younger adults only (p<0.05). These results suggest that for older working-aged adults, driving impairments observed following sleep loss may not be due to falling asleep. Future work should examine whether this is attributed to other consequences of sleep loss, such as inattention or distraction from the road.
|
Laatst gewijzigd door Micele : 8 februari 2026 om 11:41.
|